งานพิมพ์ของคุณ?

เคยไหม? ออกแบบสติ๊กเกอร์ในหน้าจอสวยเป๊ะ แต่พอส่งโรงพิมพ์กลับโดนตีกลับให้แก้ไฟล์ หรือแย่กว่านั้น… พิมพ์ออกมาแล้วมีขอบขาวโผล่ หรือตัวหนังสือแหว่งหายไป!

ปัญหาเหล่านี้เกิดจากการมองข้ามจุดเล็กๆ ที่เรียกว่า “ระยะตัดตก (Bleed)” และ “ระยะปลอดภัย (Safety Margin)” ครับ วันนี้เราจะมาไขข้อสงสัยกันว่า สองค่านี้คืออะไร และทำไมมันถึงเป็นกฎเหล็กที่งานพิมพ์ขาดไม่ได้

ทำไมต้องมีระยะเผื่อ? เครื่องจักรไม่แม่นยำเหรอ?

ในการผลิตสิ่งพิมพ์ ไม่ว่าจะเป็นสติ๊กเกอร์ ฉลากสินค้า หรือกล่องบรรจุภัณฑ์ ขั้นตอนสุดท้ายที่สำคัญที่สุดคือ “การทำตัดตก (Cutting/Die-cutting)” ครับ

แม้เครื่องจักรสมัยใหม่จะแม่นยำแค่ไหน แต่ในความเป็นจริง ปัจจัยอย่างความลื่นของกระดาษ การขยับตัวของวัสดุระหว่างเข้าเครื่อง หรือแรงสั่นสะเทือนเพียงเล็กน้อย ก็อาจทำให้ใบมีดตัดคลาดเคลื่อนไปจากเส้นที่เราวางไว้ได้ (ระดับมิลลิเมตร)

ดังนั้น ถ้าเราทำไฟล์มาแบบ “พอดีเป๊ะ” (Fit) เกินไป หากใบมีดขยับเพียงนิดเดียว งานของคุณจะเสียหายทันที เราจึงต้องมี “ระยะเผื่อ” ไว้กันพลาดนั่นเองครับ

1. ระยะตัดตก (Bleed) : กันขอบขาวโผล่

ระยะตัดตก คืออะไร? คือการ “ขยายพื้นหลัง” (Background) ของงาน ไม่ว่าจะเป็นสีพื้น ลวดลาย หรือรูปภาพ ให้เกินออกมาจากขอบงานจริงที่เราต้องการตัด

ทำไมต้องมี? ลองจินตนาการว่าคุณทำสติ๊กเกอร์พื้นสีดำเข้ม ถ้าใบมีดตัดเบี้ยวออกไปด้านนอกเพียง 0.5 มิลลิเมตร แล้วคุณไม่ได้เผื่อสีดำออกมารองรับ สิ่งที่จะเกิดขึ้นคือ “ขอบขาว” ของเนื้อกระดาษจะโผล่ออกมาให้เห็นทันที ทำให้งานดูไม่เรียบร้อย ไม่พรีเมียม

ต้องเผื่อเท่าไหร่?

• ระยะมาตรฐาน: ควรเผื่อออกไปด้านละ อย่างน้อย 2 มม. (หรือตามโรงพิมพ์กำหนด)

• ข้อยกเว้น: หากงานของคุณเป็น “พื้นหลังสีขาวล้วน” ไม่มีการปูสีหรือลวดลายชนขอบ ก็ไม่จำเป็นต้องทำระยะตัดตกครับ

2. ระยะปลอดภัย (Safety Margin) : กันเนื้อหาแหว่ง

ระยะปลอดภัย คืออะไร? คือพื้นที่ด้านในของงานที่เราต้องเว้นว่างไว้ “ไม่ควรวางข้อมูลสำคัญ” เช่น โลโก้ ข้อความ หรือเบอร์โทรศัพท์ ให้ชิดขอบกระดาษมากเกินไป

ทำไมต้องมี? คล้ายกับกรณีแรก แต่กลับกันครับ หากใบมีดเกิดตัดกินเข้ามาด้านใน (Cut in) แล้วเราวางตัวหนังสือไว้ชิดขอบมากเกินไป ใบมีดอาจจะเฉือนโดนตัวหนังสือขาด หรือโลโก้แหว่งหายไปได้ นอกจากจะอ่านไม่รู้เรื่องแล้ว องค์ประกอบภาพรวมยังดูอึดอัดอีกด้วย

คำแนะนำ: ควรวางข้อมูลสำคัญให้ห่างจากขอบตัดเข้ามาด้านใน อย่างน้อย 2-3 มม. เพื่อความปลอดภัยและความสวยงาม

สรุปเช็กลิสต์ก่อนส่งไฟล์เข้าโรงพิมพ์

เพื่อให้งานพิมพ์ของคุณออกมาสวยสมบูรณ์แบบ อย่าลืมตรวจสอบ 2 จุดนี้ทุกครั้งครับ:

✅ เช็ก Bleed (ระยะตัดตก): ดึงภาพพื้นหลังหรือสีพื้นให้เลยเส้นตัดออกไปหรือยัง? (อย่างน้อย 2 มม.)

✅ เช็ก Safety Margin (ระยะปลอดภัย): ขยับโลโก้และตัวหนังสือเข้ามาด้านใน ไม่ให้ชิดขอบเกินไปหรือยัง?

เสียเวลาจัดไฟล์เพิ่มอีกนิด ดีกว่าต้องมานั่งเสียดายเมื่องานพิมพ์ออกมาเสียหายนะครับ! หากใครยังไม่แน่ใจเรื่องการตั้งค่าไฟล์ สามารถทักมาปรึกษาทีมงานของเราได้เลยครับ